ใบเสร็จกับใบกำกับต่างกันยังไง?

อัปเดตล่าสุด 3 ก.ย. 2569

เขียนโดย พี่นุ้ย (ภคมน ปิยะธนาธร) — Founder & CEO | นักบัญชีผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี · ประสบการณ์ด้านบัญชีกว่า 20 ปี เชี่ยวชาญด้านภาษี การวางระบบบัญชี และการดูแลบัญชีสำหรับธุรกิจออนไลน์

ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี ต่างกันอย่างไร: ใบแจ้งหนี้ = ขอเก็บเงิน, ใบเสร็จ = รับเงินแล้ว (ม.105), ใบกำกับภาษี = เอกสาร VAT ใช้เครดิตภาษีซื้อ (ม.86/4) — ตารางเทียบ, ออกรวมใบเดียวได้ไหม, และเอกสารไหนใช้เป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้

"ขอใบเสร็จ" กับ "ขอใบกำกับ" คนละอย่างกัน และธุรกิจที่ไม่จด VAT ก็ออกใบกำกับภาษีไม่ได้ — บทความนี้เทียบเอกสาร 3 ใบที่วนอยู่ในทุกการซื้อขาย ว่าใครออกได้ ต้องมีอะไร และใช้ทำอะไร

คำตอบสั้น: ใบแจ้งหนี้ = เอกสารขอเก็บเงิน (ยังไม่ได้รับเงิน) · ใบเสร็จรับเงิน = หลักฐานว่า รับเงินแล้ว ทุกกิจการต้องออกเมื่อรับเงินเกิน 100 บาท (ม.105) · ใบกำกับภาษี = เอกสารภาษีมูลค่าเพิ่ม ออกได้ เฉพาะผู้จดทะเบียน VAT ผู้ซื้อที่จด VAT ใช้เครดิตภาษีซื้อได้ — ร้านที่จด VAT มักออก "ใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษี" รวมใบเดียว

ตารางเทียบ 3 เอกสาร

ใบเสร็จรับเงินต้องมีอะไร (ม.105 ทวิ)

เลขที่ · วันเดือนปี · ชื่อหรือยี่ห้อของผู้ออก · เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออก · รายการและจำนวนเงิน — ผู้ออกต้องเก็บสำเนาไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี

ใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องมีอะไร (ม.86/4)

คำว่า "ใบกำกับภาษี" · ชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขาย · ชื่อ ที่อยู่ของผู้ซื้อ (ถ้าผู้ซื้อจด VAT ต้องมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีและระบุสำนักงานใหญ่/สาขา) · เลขที่ (เล่มที่ถ้ามี) · รายการ ปริมาณ มูลค่าสินค้า · จำนวน VAT แยกต่างหาก · วันที่ออก — รายการไม่ครบ ผู้ซื้อใช้ภาษีซื้อไม่ได้ ดู ใบกำกับภาษีคืออะไร

รวมใบเดียวได้ไหม

ได้ — เอกสาร "ใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษี" ใช้กันทั่วไปในกิจการที่รับเงินพร้อมส่งมอบ แต่ต้องมีรายการครบทั้งสองกฎหมาย และถ้าเป็น ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (ที่ร้านค้าปลีก/ร้านอาหารออก) ผู้ซื้อที่จด VAT ใช้เครดิตภาษีซื้อไม่ได้ ต้องขอใบเต็มรูป

กรณีส่งมอบก่อนรับเงิน (ขายเชื่อ) จะแยกเป็น "ใบส่งของ/ใบกำกับภาษี" ตอนส่งมอบ แล้วออก "ใบเสร็จรับเงิน" เมื่อได้รับชำระ

ฝั่งผู้ซื้อ: ใบไหนใช้เป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้

• ภาษีเงินได้นิติบุคคล — ใบเสร็จรับเงินจากผู้ขายที่ระบุตัวตนได้ (ชื่อ เลขผู้เสียภาษี) ใช้ได้แม้ผู้ขายไม่จด VAT · บิลเงินสดที่ไม่มีชื่อผู้ขาย ต้องทำเอกสารประกอบเพิ่ม ดู ค่าใช้จ่ายอะไรหักภาษีได้
• ภาษีซื้อ (VAT) — ต้องเป็น ใบกำกับภาษีเต็มรูป ในชื่อกิจการ ที่มีรายการครบ และไม่ใช่ภาษีซื้อต้องห้าม (ค่ารับรอง รถยนต์นั่ง ฯลฯ)
• ใบแจ้งหนี้อย่างเดียว — ยังไม่ใช่หลักฐานการจ่าย ใช้ตั้งหนี้ได้ แต่ต้องมีใบเสร็จ/หลักฐานโอนเมื่อจ่ายจริง

> 💬 ยังไม่แน่ใจว่าฟอร์มเอกสารของร้านครบตามกฎหมายไหม? ส่งตัวอย่างใบเสร็จ/ใบกำกับมาทางไลน์ @deworkac ทีมตรวจให้ฟรี

สรุป

ใบแจ้งหนี้ = ขอเงิน · ใบเสร็จ = ได้เงินแล้ว (ทุกกิจการต้องออก) · ใบกำกับภาษี = เอกสาร VAT (เฉพาะผู้จด VAT) · ผู้ซื้อที่จด VAT ต้องได้ใบกำกับเต็มรูปถึงจะใช้ภาษีซื้อได้

อ่านต่อ: ไม่ออกใบกำกับมีโทษอะไร · E-Tax Invoice คืออะไร

📥 โหลดฟรี: เทมเพลตใบแจ้งหนี้ / ใบเสร็จ / ใบกำกับภาษี ที่มีรายการครบตามกฎหมาย — ทักไลน์ @deworkac พิมพ์ "เทมเพลต"

ให้ Dework วางระบบเอกสารขาย-ซื้อด้วยโปรแกรมบัญชีออนไลน์ — บริการวางระบบบัญชี

> ⚠️ ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย · อ้างอิง: ม.86, ม.86/4, ม.86/6, ม.105, ม.105 ทวิ, ม.127 ประมวลรัษฎากร

❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ใบเสร็จรับเงินกับใบกำกับภาษีต่างกันอย่างไร?

ใบเสร็จรับเงินเป็นหลักฐานว่าผู้ขายได้รับเงินแล้ว ทุกกิจการต้องออกเมื่อรับเงินเกิน 100 บาท ส่วนใบกำกับภาษีเป็นเอกสารภาษีมูลค่าเพิ่มที่ออกได้เฉพาะผู้จดทะเบียน VAT และผู้ซื้อที่จด VAT ใช้ขอเครดิตภาษีซื้อได้

ร้านที่ไม่จด VAT ออกใบกำกับภาษีได้ไหม?

ไม่ได้ การออกใบกำกับภาษีโดยไม่มีสิทธิ์มีโทษอาญาและต้องนำส่งภาษีตามใบพร้อมเบี้ยปรับ ร้านที่ไม่จด VAT ออกได้เฉพาะใบเสร็จรับเงินหรือบิลเงินสดที่ระบุชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขาย

ใบกำกับภาษีอย่างย่อใช้ขอคืนภาษีซื้อได้ไหม?

ไม่ได้ ใบกำกับภาษีอย่างย่อที่ร้านค้าปลีกหรือร้านอาหารออกให้ ใช้เป็นหลักฐานรายจ่ายได้แต่ใช้เครดิตภาษีซื้อไม่ได้ ผู้ซื้อที่จด VAT ต้องขอใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ระบุชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ