ไม่ออกใบกำกับมีโทษอะไร?
เขียนโดย พี่นุ้ย (ภคมน ปิยะธนาธร) — Founder & CEO | นักบัญชีผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี · ประสบการณ์ด้านบัญชีกว่า 20 ปี เชี่ยวชาญด้านภาษี การวางระบบบัญชี และการดูแลบัญชีสำหรับธุรกิจออนไลน์
จด VAT แล้วไม่ออกใบกำกับภาษี โทษจริงคือจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท + เบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษี — แยกให้ชัดระหว่าง 'ไม่ออก' 'ออกไม่ครบรายการ' 'ออกโดยไม่มีสิทธิ์' และ 'ออกปลอม' ที่โทษต่างกันมาก
ร้านค้าที่จด VAT แล้วบางครั้ง "ลืม" ออกใบกำกับภาษี หรือออกเฉพาะเมื่อลูกค้าขอ — ความผิดนี้ไม่ใช่แค่ค่าปรับหลักพัน แต่มีทั้งโทษอาญาและเบี้ยปรับเป็นเท่าของภาษี บทความนี้แยกโทษแต่ละกรณีให้ชัด
คำตอบสั้น: ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ที่ ไม่ออกใบกำกับภาษี มีโทษ จำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ม.90/2) และต้องเสีย เบี้ยปรับอีก 2 เท่าของภาษีตามใบกำกับที่ไม่ได้ออก (ม.89(5)) ส่วน "ออกแต่รายการไม่ครบ" โทษเบากว่า (ปรับไม่เกิน 2,000) และ "ออกใบกำกับปลอม" โทษหนักถึงจำคุก 7 ปี
หน้าที่ออกใบกำกับภาษี — ต้องออกเมื่อไหร่
ม.86 กำหนดให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนออกใบกำกับภาษี ทันทีที่ความรับผิดใน VAT เกิดขึ้น โดยไม่ต้องรอลูกค้าขอ
| ประเภท | ความรับผิดเกิดเมื่อ |
|---|---|
| ขายสินค้า | ส่งมอบสินค้า (หรือโอนกรรมสิทธิ์/รับชำระ/ออกใบกำกับ แล้วแต่อย่างใดเกิดก่อน) |
| ให้บริการ | รับชำระเงิน (หรือออกใบกำกับ/ใช้บริการ แล้วแต่อย่างใดเกิดก่อน) |
กิจการค้าปลีกที่ขายให้ผู้บริโภคโดยตรง ออก ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ได้ (ม.86/6) แต่ต้องออกใบกำกับเต็มรูปเมื่อลูกค้าขอ
โทษแยกตามกรณี
| กรณี | โทษอาญา | เบี้ยปรับ/ผลทางภาษี |
|---|---|---|
| ไม่ออกใบกำกับภาษี / ออกแล้วไม่ส่งมอบ | จำคุก ≤1 เดือน หรือปรับ ≤5,000 (ม.90/2) | เบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษี (ม.89(5)) |
| ออกแล้ว แต่รายการไม่ครบตาม ม.86/4 | ปรับ ≤2,000 (ม.90) | ลูกค้าใช้เป็นภาษีซื้อไม่ได้ |
| ออกโดยไม่มีสิทธิ์ (ไม่ได้จด VAT แต่ออก) | จำคุก ≤1 เดือน หรือปรับ ≤5,000 | ต้องนำส่ง VAT ตามใบ + เบี้ยปรับ 2 เท่า (ม.86/13, ม.89(6)) |
| ออกใบกำกับปลอม / ไม่มีการซื้อขายจริง | จำคุก 3 เดือน–7 ปี + ปรับ 2,000–200,000 (ม.90/4) | เบี้ยปรับ 2 เท่า + ผู้ใช้ใบก็ผิดด้วย |
เบี้ยปรับคิดจาก "ภาษีตามใบกำกับ" — ขายของ 100,000 บาท ไม่ออกใบกำกับ VAT 7,000 → เบี้ยปรับ 14,000 บวกภาษี 7,000 บวกเงินเพิ่ม 1.5%/เดือน ดูเรื่องใบปลอมใน ใบกำกับภาษีปลอมโทษอะไร
ทำไมสรรพากรรู้
- ลูกค้าที่จด VAT ขอใบกำกับเพื่อใช้ภาษีซื้อ — ถ้าไม่ได้ เขาแจ้งได้ และสรรพากรมีข้อมูลจากรายงานภาษีซื้อของเขา
- ยอดเงินเข้าบัญชี vs ยอดขายใน ภ.พ.30 — ตรวจตรงกันได้ทันที ดู โอนเงินบ่อยโดนตรวจไหม
- ข้อมูลแพลตฟอร์ม — ยอดขายจากมาร์เก็ตเพลสถูกส่งให้สรรพากรอยู่แล้ว
- ตรวจปฏิบัติการ — เจ้าหน้าที่ซื้อสินค้าจริงแล้วดูว่าได้ใบกำกับหรือไม่
ลืมออกไปแล้ว แก้ไขอย่างไร
- ออกใบกำกับย้อนหลังลงวันที่ที่ความรับผิดเกิดจริง และบันทึกในรายงานภาษีขายเดือนนั้น
- ยื่น ภ.พ.30 เพิ่มเติม สำหรับเดือนที่ยอดขายขาด พร้อมชำระภาษี + เงินเพิ่ม — ยื่นเองก่อนถูกตรวจ เบี้ยปรับลดได้ตามระเบียบ ดู ภ.พ.30 คืออะไร
- วางระบบให้ออกอัตโนมัติ — โปรแกรมบัญชีออกใบกำกับพร้อมใบเสร็จทุกบิล ไม่ต้องพึ่งความจำ
> 💬 จด VAT แล้วแต่ยังออกใบกำกับไม่เป็นระบบ? ทักไลน์ @deworkac ทีมวางระบบออกใบกำกับ + ทำรายงานภาษีซื้อ-ขายให้ครบทุกเดือน
สรุป
ไม่ออกใบกำกับ = โทษอาญา + เบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษี · ออกไม่ครบรายการ = ปรับไม่เกิน 2,000 · ออกปลอม = คดีอาญาหนัก · ออกทุกบิลทันทีที่ส่งมอบ/รับเงิน คือทางเดียวที่ปลอดภัย
อ่านต่อ: ใบกำกับภาษีคืออะไร · ใบเสร็จกับใบกำกับต่างกันยังไง
📥 โหลดฟรี: เช็กลิสต์รายการที่ต้องมีในใบกำกับภาษี (ม.86/4) — ทักไลน์ @deworkac พิมพ์ "ใบกำกับ"
ให้ Dework ดูแล VAT ทั้งระบบ ตั้งแต่ออกใบกำกับถึงยื่น ภ.พ.30 — บริการรับทำบัญชี
> ⚠️ ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย · อ้างอิง: ม.86, ม.86/4, ม.86/13, ม.89(5)(6), ม.90, ม.90/2, ม.90/4 ประมวลรัษฎากร
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
จด VAT แล้วไม่ออกใบกำกับภาษี โทษเท่าไหร่?
มีโทษอาญาจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตาม ม.90/2 และต้องเสียเบี้ยปรับอีก 2 เท่าของภาษีตามใบกำกับที่ไม่ได้ออก ตาม ม.89(5) รวมถึงเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ชำระขาด
ลูกค้าไม่ขอใบกำกับภาษี ไม่ออกได้ไหม?
ไม่ได้ กฎหมายกำหนดให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนออกใบกำกับภาษีทันทีที่ความรับผิดเกิดขึ้นโดยไม่ต้องรอลูกค้าขอ กิจการค้าปลีกออกใบกำกับภาษีอย่างย่อได้ แต่ต้องออกใบเต็มรูปเมื่อลูกค้าขอ
ออกใบกำกับภาษีแต่รายการไม่ครบ ผิดไหม?
ผิด มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท ตาม ม.90 และผลกระทบที่ใหญ่กว่าคือลูกค้าไม่สามารถใช้ใบนั้นเป็นภาษีซื้อได้ ควรตรวจว่ามีรายการครบตาม ม.86/4 เช่น เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ที่อยู่ เลขที่ วันที่ และยอด VAT แยกชัดเจน