ใบกำกับภาษีคืออะไร?
เขียนโดย พี่นุ้ย (ภคมน ปิยะธนาธร) — Founder & CEO | นักบัญชีผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี · ประสบการณ์ด้านบัญชีกว่า 20 ปี เชี่ยวชาญด้านภาษี การวางระบบบัญชี และการดูแลบัญชีสำหรับธุรกิจออนไลน์
ใบกำกับภาษีคือเอกสารที่ผู้ขายจด VAT ต้องออกให้ผู้ซื้อ ระบุ VAT 7% แยกชัดเจน — รายการที่ต้องมีครบ 8 ข้อ ใบกำกับภาษีเต็มรูป vs อย่างย่อ ออกเมื่อไหร่ และผู้ซื้อใช้ขอคืนภาษีซื้อได้อย่างไร
"ขอใบกำกับภาษีด้วยค่ะ" — ประโยคที่ได้ยินทุกวัน แต่ใบนี้ต่างจากใบเสร็จยังไง ต้องมีอะไรบ้าง และทำไมบริษัทถึงยอมจ่ายแพงกว่าเพื่อให้ได้ใบนี้
คำตอบสั้น: ใบกำกับภาษี (Tax Invoice) คือเอกสารที่ ผู้ขายที่จดทะเบียน VAT ต้องออกให้ผู้ซื้อทุกครั้งที่ขาย โดยแสดงราคาสินค้าและ VAT 7% แยกจากกันชัดเจน — ผู้ซื้อที่จด VAT ใช้ใบนี้เป็นหลักฐาน ขอคืนภาษีซื้อ ส่วนผู้ขายใช้เป็นหลักฐานภาษีขาย ต้องมีรายการครบตามที่กฎหมายกำหนดจึงจะใช้สิทธิ์ได้
ใครออกได้ ใครออกไม่ได้
- ออกได้: ผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT แล้ว (มี ภ.พ.20)
- ออกไม่ได้: ผู้ที่ยังไม่จด VAT — ถ้าออก ถือว่าออกโดยไม่มีสิทธิ์ มีโทษทั้งจำและปรับ และผู้ซื้อเอาไปใช้ไม่ได้ (ดู ใบกำกับภาษีปลอมดูยังไง)
8 รายการที่ต้องมีในใบกำกับภาษีเต็มรูป
- คำว่า "ใบกำกับภาษี" เห็นชัดเจน
- ชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ของผู้ขาย
- ชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ของผู้ซื้อ (ถ้าผู้ซื้อเป็นผู้ประกอบการ VAT ต้องระบุ สำนักงานใหญ่/สาขาที่ ด้วย)
- เลขที่ใบกำกับภาษี และเลขที่เล่ม (ถ้ามี)
- ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้า/บริการ
- จำนวน VAT ที่คำนวณจากมูลค่า แยกออกจากราคาสินค้าชัดเจน
- วัน เดือน ปี ที่ออก
- ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด (เช่น ระบุ "สำนักงานใหญ่" หรือ "สาขาที่ 00001" ของผู้ขาย)
ขาดข้อใดข้อหนึ่ง = ผู้ซื้อใช้ขอคืนภาษีซื้อไม่ได้ — จุดที่พลาดบ่อยคือ ไม่ระบุสาขา หรือชื่อผู้ซื้อสะกดผิด
ใบกำกับภาษีเต็มรูป vs อย่างย่อ
| ใบกำกับภาษีเต็มรูป | ใบกำกับภาษีอย่างย่อ | |
|---|---|---|
| ใครออก | ผู้ประกอบการ VAT ทุกราย | เฉพาะกิจการค้าปลีก/บริการรายย่อยที่ได้รับอนุมัติ (ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหาร) |
| ข้อมูลผู้ซื้อ | ต้องมีครบ | ไม่ต้องมี |
| แสดง VAT | แยกจำนวน VAT ชัดเจน | ระบุว่า "ราคารวม VAT แล้ว" ได้ |
| ผู้ซื้อใช้ขอคืนภาษีซื้อ | ✅ ได้ | ❌ ไม่ได้ |
บริษัทที่ซื้อของจากร้านสะดวกซื้อจึงต้องขอ "ใบกำกับภาษีเต็มรูป" ที่เคาน์เตอร์ ถ้าอยากใช้ภาษีซื้อ
ต้องออกเมื่อไหร่
| ประเภท | จุดที่ต้องออก (Tax Point) |
|---|---|
| ขายสินค้า | เมื่อ ส่งมอบสินค้า (หรือรับเงิน/โอนกรรมสิทธิ์ก่อน แล้วแต่อย่างไหนเกิดก่อน) |
| ให้บริการ | เมื่อ ได้รับชำระเงิน (หรือออกใบกำกับก่อน) |
ออกเป็น 2 ฉบับ: ต้นฉบับให้ผู้ซื้อ สำเนาผู้ขายเก็บไว้ อย่างน้อย 5 ปี — ปัจจุบันออกเป็น e-Tax Invoice แบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ ไม่ต้องพิมพ์กระดาษ
ใบกำกับภาษี ≠ ใบเสร็จรับเงิน
- ใบกำกับภาษี = หลักฐาน VAT (ออกตอนส่งของ/รับเงิน)
- ใบเสร็จรับเงิน = หลักฐานว่าได้รับเงินแล้ว
- ธุรกิจส่วนใหญ่ออกรวมกันเป็น "ใบกำกับภาษี/ใบเสร็จรับเงิน" ใบเดียว — อ่านเพิ่มที่ ใบเสร็จกับใบกำกับต่างกันยังไง
ฝั่งผู้ซื้อ: ใช้ภาษีซื้ออย่างไร
นำใบกำกับภาษีเต็มรูปมาลงในรายงานภาษีซื้อ แล้วหักออกจากภาษีขายใน ภ.พ.30 ของเดือนนั้น — ใช้ได้ภายใน 6 เดือน นับจากเดือนที่ออกใบ และต้องไม่ใช่ภาษีซื้อต้องห้าม (ค่ารับรอง รถยนต์นั่ง ฯลฯ)
> 💬 ลูกค้าขอใบกำกับภาษีแต่ยังไม่ได้จด VAT? หรือได้ใบมาแล้วไม่แน่ใจว่าใช้ได้ไหม? ทักไลน์ @deworkac ส่งรูปมาให้ทีมดู
สรุป
ใบกำกับภาษีคือหัวใจของระบบ VAT — ผู้ขาย VAT ต้องออกทุกครั้ง มีรายการครบ 8 ข้อ แยก VAT ชัดเจน และผู้ซื้อต้องได้ "เต็มรูป" เท่านั้นถึงจะขอคืนภาษีซื้อได้
อ่านต่อ: ไม่ออกใบกำกับมีโทษอะไร · VAT คืออะไร
📥 โหลดฟรี: ตัวอย่างใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ถูกต้อง — ทักไลน์ @deworkac พิมพ์ "ใบกำกับ"
ให้ Dework วางระบบออกใบกำกับภาษีผ่าน FlowAccount/PEAK ถูกต้องทุกใบ — บริการวางระบบบัญชี นัดปรึกษาฟรี 15 นาที
> ⚠️ ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย · อ้างอิง: ม.86, ม.86/4, ม.86/6, ม.82/5, ม.90/2 ประมวลรัษฎากร
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ใบกำกับภาษีคืออะไร?
เอกสารที่ผู้ขายซึ่งจดทะเบียน VAT ต้องออกให้ผู้ซื้อทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือบริการ แสดงมูลค่าสินค้าและ VAT 7% แยกจากกันชัดเจน ผู้ซื้อที่จด VAT ใช้เป็นหลักฐานขอคืนภาษีซื้อได้
ใบกำกับภาษีต้องมีอะไรบ้าง?
คำว่าใบกำกับภาษี ชื่อ-ที่อยู่-เลขผู้เสียภาษีของผู้ขายและผู้ซื้อ (พร้อมสำนักงานใหญ่/สาขา) เลขที่ใบ รายการและมูลค่าสินค้า จำนวน VAT แยกชัดเจน และวันเดือนปีที่ออก ขาดข้อใดข้อหนึ่งผู้ซื้อใช้สิทธิ์ภาษีซื้อไม่ได้
ใบกำกับภาษีอย่างย่อขอคืนภาษีซื้อได้ไหม?
ไม่ได้ ต้องเป็นใบกำกับภาษีเต็มรูปที่มีชื่อและเลขผู้เสียภาษีของผู้ซื้อเท่านั้น ถ้าซื้อจากร้านที่ออกใบอย่างย่อ ให้ขอใบกำกับภาษีเต็มรูปที่เคาน์เตอร์