หนีภาษีมีโทษอะไร?
เขียนโดย พี่นุ้ย (ภคมน ปิยะธนาธร) — Founder & CEO | นักบัญชีผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี · ประสบการณ์ด้านบัญชีกว่า 20 ปี เชี่ยวชาญด้านภาษี การวางระบบบัญชี และการดูแลบัญชีสำหรับธุรกิจออนไลน์
หนีภาษีมีโทษอาญา: จงใจแจ้งเท็จ/ฉ้อโกงเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี จำคุก 3 เดือน–7 ปี ปรับ 2,000–200,000 · จงใจไม่ยื่นแบบ จำคุกไม่เกิน 1 ปี ปรับไม่เกิน 200,000 · ใบกำกับภาษีปลอม จำคุก 3 เดือน–7 ปี · หนีภาษีตั้งแต่ 10 ล้าน = ความผิดฟอกเงิน — เทียบชัด ลืมยื่น vs ตั้งใจหนี
"ลืมยื่นภาษี" กับ "ตั้งใจหนีภาษี" อยู่คนละโลกทางกฎหมาย — อย่างแรกจบที่ค่าปรับ อย่างหลังมีโทษจำคุก และในระดับหนึ่งกลายเป็นคดีฟอกเงิน บทความนี้แยกเส้นให้ชัด
คำตอบสั้น: การ หลีกเลี่ยงภาษีโดยเจตนา มีโทษอาญา — จงใจแจ้งข้อความเท็จ/ใช้อุบายฉ้อโกงเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี: จำคุก 3 เดือน – 7 ปี และปรับ 2,000 – 200,000 บาท (ม.37) · จงใจไม่ยื่นแบบเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี: จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ม.37 ทวิ) · ออก/ใช้ใบกำกับภาษีปลอม: จำคุก 3 เดือน – 7 ปี (ม.90/4) — และถ้าหลีกเลี่ยงภาษีตั้งแต่ 10 ล้านบาท/ปี หรือขอคืนเท็จตั้งแต่ 2 ล้านบาท ถือเป็นความผิดมูลฐานฟอกเงิน ยึดทรัพย์ได้ (ม.37 ตรี) — ทั้งหมดนี้ นอกเหนือจาก ภาษี เบี้ยปรับ และเงินเพิ่มที่ต้องจ่ายอยู่แล้ว
ลืมยื่น vs หนีภาษี — ต่างกันตรงไหน
| ลืม / ยื่นช้า / ยื่นผิดโดยไม่เจตนา | หลีกเลี่ยงโดยเจตนา | |
|---|---|---|
| ลักษณะ | ยื่นไม่ทัน กรอกผิด ตีความรายจ่ายผิด | ซ่อนรายได้ ทำบัญชี 2 ชุด ใช้ใบกำกับปลอม แจ้งเท็จ |
| ทางแพ่ง | ภาษี + เบี้ยปรับ + เงินเพิ่ม | ภาษี + เบี้ยปรับ + เงินเพิ่ม (เท่ากัน) |
| ทางอาญา | ค่าปรับยื่นช้า ไม่เกิน 2,000 | จำคุก + ปรับ ตาม ม.37 / 37 ทวิ / 90/4 |
| ฟอกเงิน | — | ถ้าถึงเกณฑ์ 10 ล้าน / 2 ล้าน |
รายละเอียดฝั่ง "ลืม/ช้า" อยู่ที่ ไม่ยื่นภาษีมีโทษอะไร — บทความนี้เน้นฝั่ง "เจตนา"
โทษอาญาแต่ละมาตรา
| พฤติกรรม | มาตรา | โทษ |
|---|---|---|
| จงใจแจ้งข้อความเท็จ ให้ถ้อยคำเท็จ ตอบคำถามเท็จ นำพยานหลักฐานเท็จมาแสดง หรือใช้อุบาย/ฉ้อโกง เพื่อหลีกเลี่ยงภาษี | ม.37 | จำคุก 3 เดือน – 7 ปี และ ปรับ 2,000 – 200,000 |
| จงใจไม่ยื่นแบบ เพื่อหลีกเลี่ยงภาษี | ม.37 ทวิ | จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือ ปรับไม่เกิน 200,000 หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| ออกใบกำกับภาษีโดยไม่มีสิทธิ์ / ใช้ใบกำกับภาษีปลอม | ม.90/4 | จำคุก 3 เดือน – 7 ปี และ ปรับ 2,000 – 200,000 |
| ไม่ทำบัญชี/เอกสารตามที่กฎหมายกำหนด ทำลาย ซ่อน ปลอมเอกสาร | ม.90/3, 90/5 | จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับ / หนักขึ้นตามกรณี |
ผู้ที่รับผิด ไม่ใช่แค่บริษัท — กรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้ที่มีส่วนสั่งการ รับผิดในฐานะตัวการร่วมได้
หนีภาษี = ฟอกเงิน (ตั้งแต่ปี 2560)
ม.37 ตรี กำหนดให้การหลีกเลี่ยงภาษีเป็น ความผิดมูลฐานตามกฎหมายฟอกเงิน เมื่อ:
- หลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงภาษี ตั้งแต่ 10 ล้านบาทขึ้นไปต่อปีภาษี หรือ
- ขอคืนภาษีโดยความเท็จ/ฉ้อโกง ตั้งแต่ 2 ล้านบาทขึ้นไปต่อปีภาษี
- และมีพฤติกรรมปกปิด/แปรสภาพทรัพย์สิน
ผลคือ ปปง. ยึด/อายัดทรัพย์สิน ได้ ไม่ใช่แค่เรียกภาษี
กรณีที่เห็นบ่อยและ "เข้าข่ายเจตนา"
- ทำบัญชี 2 ชุด / รับเงินเข้าบัญชีคนอื่นเพื่อไม่ให้เห็นรายได้
- ซื้อใบกำกับภาษีมาลงรายจ่าย/ใช้ภาษีซื้อ
- แจ้งยอดขายต่ำกว่าจริงต่อเนื่อง ทั้งที่มีข้อมูลแพลตฟอร์มยืนยัน
- ออกใบกำกับภาษีทั้งที่ไม่ได้จด VAT
- ให้ถ้อยคำเท็จต่อเจ้าหน้าที่ระหว่างตรวจสอบ ← จุดที่คนพลาดโดยไม่ตั้งใจมากที่สุด
ยังไม่สายถ้าเปลี่ยนตอนนี้
การ ยื่นแบบเพิ่มเติมและชำระเองก่อนถูกตรวจพบ โดยทั่วไปทำให้เรื่องจบที่ทางแพ่ง (ภาษี + เบี้ยปรับที่ลดแล้ว + เงินเพิ่ม) และลดโอกาสถูกดำเนินคดีอาญาอย่างมาก — ฝ่ายกฎหมายของกรมสรรพากรมีดุลพินิจในการเปรียบเทียบปรับแทนการฟ้องคดีสำหรับความผิดที่มีโทษปรับหรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี ยิ่งแก้ไขเร็ว ยิ่งอยู่ในโซนที่ต่อรองได้
> 💬 มีเรื่องค้างอยู่และอยากเคลียร์ให้จบอย่างถูกต้องก่อนบานปลาย? ทักไลน์ @deworkac คุยเป็นความลับ ทีมประเมินทางเลือกให้
สรุป
ลืมยื่น = ค่าปรับ · ตั้งใจหนี = จำคุก 3 เดือน–7 ปี + ปรับถึง 200,000 · ใบกำกับปลอม = เท่ากัน · หนีตั้งแต่ 10 ล้าน = ฟอกเงิน ยึดทรัพย์ — เส้นแบ่งคือ "เจตนา" และหลักฐานที่พิสูจน์ได้ การแก้ไขเองก่อนถูกตรวจคือทางออกที่ถูกที่สุดเสมอ
อ่านต่อ: ไม่ยื่นภาษีมีโทษอะไร · โดนเรียกภาษีย้อนหลังหลายปี
📥 โหลดฟรี: Checklist ประเมินความเสี่ยงภาษีของกิจการ — ทักไลน์ @deworkac พิมพ์ "ความเสี่ยง"
ให้ Dework ตรวจสุขภาพภาษีและวางระบบให้ถูกต้องตั้งแต่ต้นทาง — บริการวางแผนภาษี นัดปรึกษาฟรี 15 นาที
> ⚠️ ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะราย · อ้างอิง: ม.35, ม.37, ม.37 ทวิ, ม.37 ตรี, ม.90/3, ม.90/4, ม.90/5 ประมวลรัษฎากร · พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หนีภาษีมีโทษอะไร?
จงใจแจ้งเท็จหรือใช้อุบายเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี จำคุก 3 เดือนถึง 7 ปี และปรับ 2,000 ถึง 200,000 บาท จงใจไม่ยื่นแบบเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี จำคุกไม่เกิน 1 ปีหรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท นอกเหนือจากภาษี เบี้ยปรับ และเงินเพิ่มที่ต้องจ่าย
ลืมยื่นภาษีถือว่าหนีภาษีไหม?
ไม่ ถ้าไม่มีเจตนาหลีกเลี่ยง การยื่นช้าหรือยื่นผิดโดยสุจริตจบที่ค่าปรับยื่นช้า เบี้ยปรับ และเงินเพิ่ม ส่วนโทษจำคุกใช้กับกรณีที่พิสูจน์ได้ว่าจงใจ เช่น ซ่อนรายได้ ทำบัญชีสองชุด หรือใช้เอกสารปลอม
หนีภาษีเป็นความผิดฟอกเงินไหม?
เป็น เมื่อหลีกเลี่ยงภาษีตั้งแต่ 10 ล้านบาทต่อปีภาษี หรือขอคืนภาษีโดยความเท็จตั้งแต่ 2 ล้านบาท และมีการปกปิดหรือแปรสภาพทรัพย์สิน ปปง. สามารถยึดหรืออายัดทรัพย์สินได้