โดนเรียกภาษีย้อนหลังหลายปี
เขียนโดย พี่นุ้ย (ภคมน ปิยะธนาธร) — Founder & CEO | นักบัญชีผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี · ประสบการณ์ด้านบัญชีกว่า 20 ปี เชี่ยวชาญด้านภาษี การวางระบบบัญชี และการดูแลบัญชีสำหรับธุรกิจออนไลน์
สรรพากรเรียกภาษีย้อนหลังได้ 2 ปีนับจากวันยื่นแบบ ขยายเป็น 5 ปีถ้าสงสัยว่าหลีกเลี่ยง และ 10 ปีถ้าไม่เคยยื่น — สิ่งที่ต้องทำเมื่อได้รับหนังสือ เอกสารที่ต้องหา วิธีลดเบี้ยปรับ และเมื่อไหร่ควรสู้ เมื่อไหร่ควรจบ
หนังสือจากสรรพากรที่ระบุ "ขอตรวจสอบภาษีปี 2565–2567" ทำให้หลายคนนอนไม่หลับ — แต่กฎหมายกำหนดชัดว่าย้อนได้กี่ปี และคุณมีสิทธิ์อะไร บทความนี้วางแผนรับมือทีละขั้น
คำตอบสั้น: สรรพากรออกหมายเรียกตรวจสอบได้ ภายใน 2 ปีนับจากวันยื่นแบบ ขยายได้ถึง 5 ปี ถ้ามีเหตุอันควรเชื่อว่าหลีกเลี่ยงภาษี และถ้า ไม่เคยยื่นแบบเลย ประเมินได้ภายในอายุความ 10 ปี — เมื่อได้รับหนังสือ ให้รวบรวมเอกสารทุกปีที่ถูกเรียก ประเมินภาระด้วยตัวเองก่อน และพิจารณายื่นเพิ่มเติมเองในส่วนที่ผิดจริงเพื่อลดเบี้ยปรับ
ย้อนหลังได้กี่ปี — ตารางที่ถูกต้อง
| กรณี | อายุความ | อ้างอิง |
|---|---|---|
| ยื่นแบบไว้ตามปกติ | 2 ปี นับจากวันยื่นแบบ | ม.19 |
| ยื่นแบบไว้ แต่มีเหตุสงสัยว่าหลีกเลี่ยง | ขยายได้ถึง 5 ปี (อธิบดีอนุมัติ) | ม.19 |
| ไม่เคยยื่นแบบ | ประเมินได้ภายใน 10 ปี | อายุความทั่วไป |
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม | หลักเดียวกัน 2 ปี → 5 ปี / ไม่ยื่น 10 ปี | ม.88/6 |
หนังสือที่ระบุตรวจ 3 ปี = ยังอยู่ในกรอบ 5 ปีปกติ — ไม่ได้แปลว่าคุณถูกตัดสินแล้ว แต่แปลว่าสรรพากรมี "ข้อมูลบางอย่าง" ที่ไม่ตรงกับที่ยื่น
ทำไมถึงถูกเรียก — สาเหตุที่พบบ่อย
- ยอดขายที่แพลตฟอร์ม (Shopee/Lazada/TikTok) รายงาน สูงกว่า ที่ยื่น
- เงินเข้าบัญชีเข้าเกณฑ์ธุรกรรมลักษณะเฉพาะ แต่ไม่ยื่นภาษี
- ผู้จ่ายเงินยื่น ภ.ง.ด.3/53 ว่าจ่ายให้คุณ แต่คุณไม่ได้ยื่นรายได้นั้น
- ใช้ภาษีซื้อจากใบกำกับภาษีที่มีปัญหา
- ซื้อทรัพย์สินราคาสูง (บ้าน รถ) ไม่สอดคล้องกับรายได้ที่ยื่น
- ถูกร้องเรียน หรือคู่ค้าถูกตรวจแล้วโยงมา
ขั้นตอนรับมือ
ขั้นที่ 1 — อ่านหนังสือให้ละเอียด
ปีภาษีที่ถูกเรียก ประเภทภาษี (เงินได้/VAT) เอกสารที่ขอ วันนัด — จดกำหนดเวลาทุกอย่าง
ขั้นที่ 2 — รวบรวมเอกสารทุกปี
- statement ธนาคารทุกบัญชี ทุกปีที่ถูกเรียก (ขอย้อนหลังจากธนาคารได้)
- รายงานยอดขายจากแพลตฟอร์ม (โหลดย้อนหลังได้)
- ใบเสร็จ/ใบกำกับภาษีค่าใช้จ่าย — ยิ่งหาได้มาก ภาษีที่ประเมินยิ่งต่ำ
- แบบภาษีที่เคยยื่น ใบ 50 ทวิ
ขั้นที่ 3 — คำนวณภาระเองก่อน
ให้นักบัญชีคำนวณ "ภาษีที่ควรเสียจริง" ของแต่ละปี พร้อมเบี้ยปรับ-เงินเพิ่ม → จะรู้ว่าตัวเลขที่สรรพากรอาจประเมินสมเหตุสมผลไหม และควรเจรจาตรงไหน
ขั้นที่ 4 — เลือกแนวทาง
| สถานการณ์ | แนวทาง |
|---|---|
| ผิดจริง มีรายได้ที่ไม่ได้ยื่น | ยื่นแบบเพิ่มเติมเองก่อนถูกประเมิน → เบี้ยปรับลดได้มาก |
| ยื่นครบแล้ว แต่สรรพากรเข้าใจผิด | ชี้แจงพร้อมหลักฐาน — เงินเข้าที่ไม่ใช่รายได้ (เงินกู้ โอนคืน) ต้องมีเอกสาร |
| ผิดบางส่วน | ยื่นเพิ่มส่วนที่ผิด ชี้แจงส่วนที่ถูก |
| ถูกประเมินแล้วไม่เห็นด้วย | อุทธรณ์ภายใน 30 วัน |
ต้องจ่ายเท่าไหร่
ภาษีย้อนหลัง = ภาษีที่ควรเสีย + เบี้ยปรับ (1–2 เท่า ลดได้ถ้ายื่นเอง) + เงินเพิ่ม 1.5%/เดือน (ลดไม่ได้) — ยิ่งหลายปี เงินเพิ่มยิ่งสะสม ดูวิธีคิดใน ภาษีย้อนหลังคิดยังไง และถ้าจ่ายไม่ไหว ขอผ่อนได้
ไม่มีเอกสารเลย จะเป็นอย่างไร
สรรพากรจะประเมินตามดุลพินิจ — คิดรายได้จากเงินเข้าบัญชี/ข้อมูลแพลตฟอร์ม และหักค่าใช้จ่ายให้ในอัตราเหมา (ซึ่งมักต่ำกว่าต้นทุนจริงของธุรกิจ) ผลคือภาษีสูงกว่าที่ควร — ทุกเอกสารรายจ่ายที่หาเจอ = เงินที่ประหยัดได้จริง
> 💬 ได้รับหนังสือเรียกตรวจย้อนหลังแล้ว อยากรู้ก่อนว่าจะโดนเท่าไหร่และควรยื่นเพิ่มเองไหม? ทักไลน์ @deworkac ส่งหนังสือ + statement มา ทีมประเมินให้ก่อนวันนัด
สรุป
ย้อนหลังได้ 2 ปี → 5 ปีถ้าสงสัยหลีกเลี่ยง → 10 ปีถ้าไม่เคยยื่น — รวบรวมเอกสารทุกปี คำนวณภาระเองก่อน ยื่นเพิ่มเติมส่วนที่ผิดจริงเพื่อลดเบี้ยปรับ และอุทธรณ์ส่วนที่ไม่เห็นด้วยภายใน 30 วัน
อ่านต่อ: สรรพากรมาตรวจทำไงดี · หนีภาษีมีโทษอะไร
📥 โหลดฟรี: แบบประเมินภาระภาษีย้อนหลังด้วยตัวเอง — ทักไลน์ @deworkac พิมพ์ "ย้อนหลัง"
ให้ Dework คำนวณ เจรจา และชี้แจงสรรพากรแทนคุณ — บริการวางแผนภาษี นัดปรึกษาฟรี 15 นาที
> ⚠️ ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย · อ้างอิง: ม.19, ม.20, ม.23, ม.88/6 ประมวลรัษฎากร · ป.พ.พ. ม.193/31
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
สรรพากรเรียกภาษีย้อนหลังได้กี่ปี?
ออกหมายเรียกได้ภายใน 2 ปีนับจากวันยื่นแบบ ขยายได้ถึง 5 ปีถ้ามีเหตุอันควรเชื่อว่าหลีกเลี่ยงภาษี และถ้าไม่เคยยื่นแบบเลยประเมินได้ภายในอายุความ 10 ปี
โดนเรียกย้อนหลังควรยื่นเพิ่มเติมเองไหม?
ถ้ามีรายได้ที่ไม่ได้ยื่นจริง การยื่นแบบเพิ่มเติมและชำระเองก่อนถูกประเมินทำให้เบี้ยปรับลดลงได้มาก แต่เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนยังต้องจ่ายตามจริง
ไม่มีเอกสารค่าใช้จ่ายย้อนหลังจะเป็นอย่างไร?
สรรพากรจะประเมินรายได้จากเงินเข้าบัญชีหรือข้อมูลแพลตฟอร์ม และหักค่าใช้จ่ายให้ในอัตราเหมาซึ่งมักต่ำกว่าต้นทุนจริง ทำให้ภาษีสูงกว่าที่ควร ควรพยายามหาเอกสารรายจ่ายให้ได้มากที่สุด