ไม่มีบัญชีโดนอะไร?

อัปเดตล่าสุด 2 ก.ย. 2569

เขียนโดย พี่นุ้ย (ภคมน ปิยะธนาธร) — Founder & CEO | นักบัญชีผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี · ประสบการณ์ด้านบัญชีกว่า 20 ปี เชี่ยวชาญด้านภาษี การวางระบบบัญชี และการดูแลบัญชีสำหรับธุรกิจออนไลน์

ไม่ทำบัญชีผิดทั้ง พ.ร.บ.การบัญชี (ปรับไม่เกิน 30,000 + รายวัน 1,000 · ไม่ยื่นงบปรับไม่เกิน 50,000 · กรรมการรับผิดด้วย) และภาษี (ถูกประเมินตามดุลพินิจ หักค่าใช้จ่ายไม่ได้ ขอคืน VAT ไม่ได้) — ใครต้องทำบัญชี ต้องเก็บกี่ปี และเริ่มอย่างไรถ้ายังไม่เคยทำ

"ธุรกิจเล็กๆ ไม่ทำบัญชีก็ได้มั้ง" — สำหรับบุคคลธรรมดาบางกรณีใช่ แต่สำหรับบริษัทและห้างหุ้นส่วน การไม่ทำบัญชีผิดกฎหมาย 2 ฉบับพร้อมกัน และทำให้เสียภาษีมากกว่าที่ควรอีกต่างหาก

คำตอบสั้น: นิติบุคคล (บริษัท/ห้างหุ้นส่วน) ที่ไม่ทำบัญชี ผิด พ.ร.บ.การบัญชี — ไม่จัดทำบัญชี ปรับไม่เกิน 30,000 บาท + ปรับรายวันไม่เกิน 1,000 บาท จนกว่าจะทำ · ไม่ปิดบัญชี/ไม่ยื่นงบ ปรับไม่เกิน 50,000 บาท · ไม่เก็บรักษาบัญชี ปรับไม่เกิน 10,000 บาท · กรรมการรับผิดด้วย — และทางภาษี: ถูกประเมินตามดุลพินิจ (มักสูงกว่าจริง) หักค่าใช้จ่ายไม่ได้ ใช้ภาษีซื้อไม่ได้ และเสี่ยงโทษอาญาตามประมวลรัษฎากร

ใครต้องทำบัญชีตามกฎหมาย

บุคคลธรรมดาไม่ต้องทำ "บัญชี" เต็มรูป แต่ผู้ที่หักค่าใช้จ่ายตามจริงต้องมีรายงานเงินสดรับ-จ่ายและเอกสารประกอบตามที่กรมสรรพากรกำหนด — ไม่มีก็ถูกบังคับให้หักเหมาแทน

โทษตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543

กรรมการ/หุ้นส่วนผู้จัดการ ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับนิติบุคคล เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าไม่มีส่วนรู้เห็น

ผลทางภาษี — ส่วนที่แพงกว่าค่าปรับ

• ถูกประเมินตามดุลพินิจ — ไม่มีบัญชี สรรพากรคิดรายได้จากเงินเข้าบัญชี/ข้อมูลแพลตฟอร์ม และหักค่าใช้จ่ายให้น้อย → ภาษีสูงกว่าจริง
• รายจ่ายจริงหักไม่ได้ เพราะไม่มีบันทึกและเอกสารรองรับ
• ภาษีซื้อขอคืนไม่ได้ ถ้าไม่มีรายงานภาษีซื้อ (กิจการ VAT)
• ขาดทุนยกไปใช้ไม่ได้ เพราะไม่มีงบพิสูจน์
• โทษอาญาตามประมวลรัษฎากร: ไม่ทำบัญชี/เอกสารตามที่กำหนด ปรับไม่เกิน 2,000 (ม.35) และกิจการ VAT ไม่ทำรายงาน/ไม่เก็บใบกำกับ มีโทษเพิ่ม (ม.90)
• ยื่นงบไม่ได้ → ค่าปรับ DBD + เสี่ยงถูกขีดชื่อบริษัท

"ทำบัญชี" ขั้นต่ำต้องมีอะไร

• สมุดรายวันทั่วไป และบัญชีแยกประเภท (โปรแกรมบัญชีทำให้อัตโนมัติ)
• บัญชีสินค้า (กิจการซื้อมาขายไป/ผลิต)
• เอกสารประกอบการลงบัญชีทุกรายการ: ใบเสร็จ ใบกำกับภาษี ใบแจ้งหนี้ สัญญา หลักฐานโอนเงิน
• ผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามกฎหมาย (จบบัญชี + ขึ้นทะเบียน)
• เก็บรักษา 5 ปี นับจากวันปิดบัญชี (สรรพากรอาจขอถึง 7 ปีในบางกรณี)

ไม่เคยทำเลย เริ่มยังไง

• รวบรวม statement ธนาคาร + เอกสารรายรับ-รายจ่ายทุกปีที่ยังไม่ได้ทำ
• ให้สำนักงานบัญชีจัดทำบัญชีย้อนหลังและปิดงบทีละปี
• ยื่นงบและภาษีที่ค้าง — ยื่นเองก่อนถูกตรวจ ค่าปรับ/เบี้ยปรับต่ำกว่ามาก
• วางระบบไปข้างหน้า: โปรแกรมบัญชี + ส่งเอกสารทุกเดือน

> 💬 บริษัทตั้งมาหลายปีแต่ยังไม่เคยทำบัญชีเลย อยากเคลียร์ให้ถูกต้อง? ทักไลน์ @deworkac ทีมประเมินงานย้อนหลังและค่าใช้จ่ายให้ก่อน ไม่มีข้อผูกมัด

สรุป

นิติบุคคลไม่ทำบัญชี = ปรับตาม พ.ร.บ.การบัญชี (สูงสุด 50,000 + รายวัน + กรรมการรับผิด) และเสียภาษีมากกว่าจริงจากการประเมินตามดุลพินิจ — บัญชีไม่ใช่ภาระ แต่คือหลักฐานที่ทำให้จ่ายภาษีเท่าที่ควรเท่านั้น

อ่านต่อ: บริษัทเปิดใหม่ต้องทำบัญชีอย่างไร · บริษัทต้องทำบัญชีอะไรบ้าง

📥 โหลดฟรี: Checklist เอกสารที่ต้องเก็บสำหรับทำบัญชี — ทักไลน์ @deworkac พิมพ์ "เอกสารบัญชี"

ให้ Dework ทำบัญชีย้อนหลัง ปิดงบ และวางระบบให้ถูกกฎหมายตั้งแต่เดือนนี้ — บริการรับทำบัญชีรายเดือน เริ่ม 3,500 บาท/เดือน นัดปรึกษาฟรี 15 นาที

> ⚠️ ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย · อ้างอิง: พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 ม.8, ม.11, ม.13, ม.14, ม.27–ม.40 · ม.35, ม.90 ประมวลรัษฎากร

❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ไม่ทำบัญชีมีโทษอะไร?

นิติบุคคลที่ไม่จัดทำบัญชีมีโทษปรับไม่เกิน 30,000 บาทและปรับรายวันไม่เกิน 1,000 บาทจนกว่าจะทำ ไม่ยื่นงบการเงินปรับไม่เกิน 50,000 บาท โดยกรรมการรับผิดด้วย และทางภาษีจะถูกประเมินตามดุลพินิจ หักค่าใช้จ่ายและใช้ภาษีซื้อไม่ได้

บุคคลธรรมดาต้องทำบัญชีไหม?

ไม่บังคับตาม พ.ร.บ.การบัญชี แต่ถ้าต้องการหักค่าใช้จ่ายตามจริงต้องมีรายงานเงินสดรับ-จ่ายและเอกสารประกอบตามที่กรมสรรพากรกำหนด ไม่มีจะถูกบังคับให้หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาแทน

เอกสารบัญชีต้องเก็บกี่ปี?

ต้องเก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันปิดบัญชี และกรมสรรพากรอาจขอตรวจย้อนหลังได้ถึง 7 ปีในบางกรณี จึงควรเก็บให้ครบและค้นหาได้