รายได้หลายทางยื่นภาษียังไง?
เขียนโดย พี่นุ้ย (ภคมน ปิยะธนาธร) — Founder & CEO | นักบัญชีผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี · ประสบการณ์ด้านบัญชีกว่า 20 ปี เชี่ยวชาญด้านภาษี การวางระบบบัญชี และการดูแลบัญชีสำหรับธุรกิจออนไลน์
มีรายได้หลายทางยื่นภาษีอย่างไร: แยกเงินได้ 8 ประเภท (ม.40) ค่าใช้จ่ายเหมาแต่ละประเภทต่างกัน (เงินเดือน+ฟรีแลนซ์รวมกัน 50% ไม่เกิน 100,000 / ค้าขาย 60% / ค่าเช่า 10–30%), รายได้ไหนเลือกไม่รวมได้ (ดอกเบี้ย ปันผล), ภ.ง.ด.94 ครึ่งปี — พร้อมตัวอย่างคำนวณคนมีเงินเดือน+ฟรีแลนซ์+ขายของ
มีเงินเดือนประจำ รับงานฟรีแลนซ์ตอนเย็น ขายของออนไลน์วันหยุด และมีคอนโดปล่อยเช่า — ทุกทางต้องยื่น แต่ ไม่ได้บวกรวมแล้วหักค่าใช้จ่ายก้อนเดียว เพราะกฎหมายให้ค่าใช้จ่ายต่างกันตามประเภทเงินได้ และบางประเภทเลือกแยกออกไปเสียภาษีอัตราคงที่ได้
คำตอบสั้น: ยื่น ภ.ง.ด.90 ใบเดียว โดย (1) แยกเงินได้ตามประเภท ม.40(1)–(8) (2) หักค่าใช้จ่ายของแต่ละประเภทตามอัตราของมัน — เงินเดือนและค่าจ้างฟรีแลนซ์ (40(1)+(2)) รวมกันหักได้ 50% ไม่เกิน 100,000 · ค้าขาย (40(8)) หักเหมา 60% หรือตามจริง · ค่าเช่า (40(5)) หัก 10–30% ตามประเภททรัพย์สิน (3) เงินได้ที่ถูกหักภาษีสุดท้ายแล้ว (ดอกเบี้ย 15% ปันผล 10%) เลือกไม่นำมารวมได้ (4) ถ้ามีเงินได้ 40(5)–(8) เกิน 60,000 ในครึ่งปีแรก ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ด้วย
ขั้นที่ 1: แยกเงินได้ 8 ประเภท
| ประเภท | ตัวอย่าง | ค่าใช้จ่ายที่หักได้ |
|---|---|---|
| 40(1) เงินเดือน | เงินเดือน โบนัส OT | 50% ไม่เกิน 100,000 (รวมกับ 40(2)) |
| 40(2) ค่าจ้างทั่วไป | ฟรีแลนซ์ ค่านายหน้า ค่าวิทยากร | 50% ไม่เกิน 100,000 (รวมกับ 40(1)) |
| 40(3) ค่าลิขสิทธิ์ | ค่าลิขสิทธิ์ กู๊ดวิลล์ | 50% ไม่เกิน 100,000 หรือตามจริง |
| 40(4) ดอกเบี้ย ปันผล | ดอกเบี้ยฝาก เงินปันผล กำไรคริปโต | หักไม่ได้ (เลือกภาษีสุดท้ายได้บางรายการ) |
| 40(5) ค่าเช่า | บ้าน 30% · ที่ดินเกษตร 20% · ที่ดินอื่น 15% · รถ 30% · ทรัพย์สินอื่น 10% | ตามอัตรา หรือตามจริง |
| 40(6) วิชาชีพอิสระ | แพทย์ 60% · กฎหมาย บัญชี วิศวกร สถาปนิก ประณีตศิลป์ 30% | ตามอัตรา หรือตามจริง |
| 40(7) รับเหมา | รับเหมาที่ผู้รับจัดหาสัมภาระเอง | 60% หรือตามจริง |
| 40(8) อื่นๆ | ขายของ ร้านอาหาร ขายออนไลน์ นักแสดง | 60% (ตามประเภทที่กำหนด) หรือตามจริง |
จุดที่พลาดบ่อย: ฟรีแลนซ์ที่มีเงินเดือนด้วย — ค่าใช้จ่าย 100,000 คือเพดานรวมของ 40(1)+(2) ไม่ใช่ประเภทละ 100,000 ถ้าเงินเดือนใช้เพดานหมดแล้ว รายได้ฟรีแลนซ์จะไม่ได้หักเพิ่มเลย งานที่มีต้นทุนจริงสูงควรดูว่าจัดเป็น 40(8) (ตามจริง) ได้หรือไม่ ดู ภาษีฟรีแลนซ์
ขั้นที่ 2: รายได้ที่เลือก "ไม่รวม" ได้
| เงินได้ | ถูกหักไว้ | ควรรวมไหม |
|---|---|---|
| ดอกเบี้ยเงินฝาก/หุ้นกู้ | 15% | รวมถ้าฐานภาษีรวมต่ำกว่า 15% (ได้คืน) |
| เงินปันผลบริษัทไทย | 10% | รวมแล้วใช้เครดิตภาษีเงินปันผล ถ้าฐานต่ำ มักได้คืน |
| ขายอสังหาริมทรัพย์ (ไม่ใช่การค้า) | หักที่กรมที่ดิน | ปกติไม่รวม |
| กำไรจากกองทุน/หุ้นในตลาด | ยกเว้น | ไม่ต้องยื่น |
หลักคือ ถ้า อัตราภาษีขั้นสูงสุดของคุณเมื่อรวมทุกอย่าง ต่ำกว่าอัตราที่ถูกหักไว้ → นำมารวมแล้วได้คืน ถ้าสูงกว่า → แยกออก ลองคำนวณสองแบบในระบบ e-Filing ได้ก่อนกดยื่น
ขั้นที่ 3: ตัวอย่างคำนวณ
คุณเอ โสด เงินเดือน 360,000/ปี ฟรีแลนซ์ 200,000 ขายของออนไลน์ 500,000 ค่าเช่าคอนโด 120,000
| เงินได้ | ค่าใช้จ่าย | คงเหลือ | |
|---|---|---|---|
| เงินเดือน + ฟรีแลนซ์ | 560,000 | 100,000 (เพดาน) | 460,000 |
| ขายของออนไลน์ 40(8) | 500,000 | 300,000 (60%) | 200,000 |
| ค่าเช่าคอนโด 40(5) | 120,000 | 36,000 (30%) | 84,000 |
| รวมเงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย | 744,000 | ||
| ลดหย่อนส่วนตัว + ประกันสังคม (ประมาณ) | −69,000 | ||
| เงินได้สุทธิ | 675,000 |
ภาษี = 150,000 แรกยกเว้น + (300,000−150,000)×5% + (500,000−300,000)×10% + (675,000−500,000)×15% = 7,500 + 20,000 + 26,250 = 53,750 บาท แล้วหักภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้ (จากเงินเดือนและ 3% ฟรีแลนซ์) — ส่วนต่างคือที่ต้องจ่ายเพิ่มหรือได้คืน ดู อัตราภาษีบุคคลธรรมดา
ขั้นที่ 4: อย่าลืม ภ.ง.ด.94 และ VAT
- ภ.ง.ด.94 — เงินได้ 40(5)–(8) รวมกันเกิน 60,000 ในเดือน ม.ค.–มิ.ย. ต้องยื่นครึ่งปีภายใน 30 ก.ย. (คุณเอ มีขายของ + ค่าเช่า → ต้องยื่น)
- VAT — รายได้จากการขายสินค้า/บริการ (ไม่นับเงินเดือน ค่าเช่าอสังหาฯ ดอกเบี้ย) เกิน 1.8 ล้าน/ปี ต้องจด VAT ดู รายได้เกิน 1.8 ล้านทำอย่างไร
- สามีภรรยา — เลือกยื่นรวมหรือแยกได้ ดู สามีภรรยายื่นรวมหรือแยกดี
> 💬 มีรายได้ 3–4 ทาง ไม่แน่ใจว่าจัดประเภทถูกไหมและควรรวมปันผลไหม? ส่ง 50 ทวิ ทุกใบ + สรุปรายได้มาทางไลน์ @deworkac ทีมคำนวณเทียบให้ก่อนยื่น
สรุป
แยกประเภทก่อน · ค่าใช้จ่ายต่างกันตามประเภท (เงินเดือน+ฟรีแลนซ์เพดานรวม 100,000) · ดอกเบี้ย/ปันผล เลือกรวมเมื่อฐานภาษีต่ำ · 40(5)–(8) เกิน 60,000 ครึ่งปี ยื่น ภ.ง.ด.94 · ขาย/บริการเกิน 1.8 ล้าน จด VAT
อ่านต่อ: ยื่นภาษีออนไลน์ยังไง · ไม่มี 50 ทวิ ยื่นยังไง
📥 โหลดฟรี: ตารางคำนวณภาษีรายได้หลายทาง (Excel แยก 8 ประเภท) — ทักไลน์ @deworkac พิมพ์ "หลายทาง"
ให้ Dework ยื่นภาษีและวางแผนให้คนมีรายได้หลายทาง — บริการวางแผนภาษี
> ⚠️ ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย ตัวอย่างใช้ลดหย่อนพื้นฐานเท่านั้น · อ้างอิง: ม.40, ม.42 ทวิ–ม.46, ม.47 ทวิ, ม.48, ม.56 ทวิ ประมวลรัษฎากร · พระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 11
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
มีเงินเดือนและรับงานฟรีแลนซ์ด้วย หักค่าใช้จ่ายได้เท่าไหร่?
เงินได้ประเภท 40(1) เงินเดือน และ 40(2) ค่าจ้างฟรีแลนซ์ หักค่าใช้จ่ายเหมาได้ 50% แต่รวมกันแล้วไม่เกิน 100,000 บาท ไม่ใช่ประเภทละ 100,000 ถ้าเงินเดือนใช้เพดานเต็มแล้ว รายได้ฟรีแลนซ์จะไม่ได้หักเพิ่ม
เงินปันผลและดอกเบี้ยต้องนำมายื่นรวมไหม?
เลือกได้ เพราะถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายเป็นภาษีสุดท้ายแล้ว (ปันผล 10% ดอกเบี้ย 15%) ถ้าอัตราภาษีขั้นสูงสุดเมื่อรวมทุกรายได้ต่ำกว่าอัตราที่ถูกหัก การนำมารวมและใช้เครดิตภาษีเงินปันผลจะทำให้ได้เงินคืน ถ้าสูงกว่าควรแยกออก
มีรายได้หลายทางต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ไหม?
ต้องยื่นถ้ามีเงินได้ประเภท 40(5) ถึง 40(8) เช่น ค่าเช่า วิชาชีพอิสระ รับเหมา หรือขายของ รวมกันเกิน 60,000 บาทในช่วงเดือนมกราคมถึงมิถุนายน โดยยื่นภายใน 30 กันยายน และภาษีที่ชำระแล้วนำมาหักออกจากภาษีทั้งปีใน ภ.ง.ด.90