ห้างหุ้นส่วนสามัญ vs คณะบุคคล ต่างกันยังไง?

เปรียบเทียบห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลที่ไม่ใช่นิติบุคคล โครงสร้าง ภาษี และข้อแตกต่างที่สำคัญ

หลายคนสับสนระหว่างห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคล มินนี่จะเปรียบเทียบให้ดูชัดๆ ค่ะ

นิยามตามกฎหมาย

ห้างหุ้นส่วนสามัญ (Ordinary Partnership)

ตามประมวลกฎหมายแพ่ง: บุคคลตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ตกลงเข้ากัน เพื่อกระทำกิจการร่วมกัน โดยมีวัตถุประสงค์จะแบ่งปันกำไรอันเกิดจากกิจการ

คณะบุคคล (Group of Persons)

บุคคลตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ตกลงเข้าทำกิจการร่วมกัน โดย ไม่มีวัตถุประสงค์แบ่งกำไร เช่น เพื่อจัดงาน เพื่อร่วมลงทุน

ตารางเปรียบเทียบ

ประเด็น ห้างหุ้นส่วนสามัญ คณะบุคคล

--------- -------------------- ----------

วัตถุประสงค์ แบ่งปันกำไร ไม่แบ่งกำไร

สถานะทางกฎหมาย ไม่ใช่นิติบุคคล ไม่ใช่นิติบุคคล

ความรับผิด ไม่จำกัด ร่วมกัน ไม่จำกัด ร่วมกัน

ภาษีเงินได้ บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90) บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90)

เลขผู้เสียภาษี ขอเลขใหม่ 13 หลัก ขอเลขใหม่ 13 หลัก

สมาชิก หุ้นส่วน คณะบุคคล

การจดทะเบียน จดที่ DBD ก็ได้ ไม่ต้องจด DBD

สลายตัว ตามข้อตกลง/กฎหมาย ตามข้อตกลง

ข้อแตกต่างสำคัญ

1. วัตถุประสงค์การแบ่งกำไร

• ห้างหุ้นส่วนสามัญ: มีวัตถุประสงค์แบ่งกำไรชัดเจน
• คณะบุคคล: ไม่ได้มีวัตถุประสงค์แบ่งกำไร อาจร่วมจัดกิจกรรม หรือลงทุนเพื่อรับดอกผลร่วมกัน

2. การประกอบกิจการ

• ห้างหุ้นส่วนสามัญ: ทำธุรกิจหารายได้ เช่น ขายของ ให้บริการ
• คณะบุคคล: มักใช้กับการลงทุน รับดอกเบี้ย ค่าเช่า หรือกิจกรรมเฉพาะกิจ

ภาษีของทั้งสอง

ทั้ง 2 รูปแบบ เสียภาษีในรูปแบบเดียวกัน คือ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ขั้นตอนการเสียภาษี

• รวมรายได้ทั้งหมดของห้าง/คณะ
• หักค่าใช้จ่าย (ตามประเภทเงินได้)
• หักค่าลดหย่อน (60,000 บาท สำหรับห้าง/คณะ)
• คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า
• ยื่น ภ.ง.ด.90 ภายใน 31 มีนาคม

กำไรที่แบ่งให้สมาชิก

• ได้รับยกเว้นภาษี (ไม่ต้องเสียภาษีอีก เพราะห้าง/คณะเสียแล้ว)

ตัวอย่างการใช้งาน

ห้างหุ้นส่วนสามัญ เหมาะกับ

• ร้านอาหาร 2-3 หุ้นส่วน
• ร้านเสริมสวย หุ้นกัน
• กิจการรับเหมาก่อสร้างเล็กๆ
• ฟรีแลนซ์ทำงานคู่

คณะบุคคล เหมาะกับ

• กลุ่มเพื่อนซื้อที่ดินรอขาย
• กลุ่มลงทุนหุ้นด้วยกัน
• กลุ่มจัดงานอีเวนต์ครั้งคราว
• เก็บค่าเช่าจากที่ดินกรรมสิทธิ์ร่วม

ข้อดี-ข้อเสีย

✅ ข้อดี

• ตั้งง่าย ไม่ต้องจดทะเบียน
• ค่าใช้จ่ายต่ำ
• เสียภาษีตามขั้นบุคคลธรรมดา (5-35%)
• กำไรที่แบ่งให้สมาชิก ไม่ต้องเสียภาษีอีก

❌ ข้อเสีย

• ความรับผิดไม่จำกัด (ทรัพย์สินส่วนตัวอาจถูกยึด)
• ความน่าเชื่อถือต่ำกว่านิติบุคคล
• ขอกู้ธนาคารยากกว่า
• ถ้ารายได้สูงมาก ภาษีอาจแพงกว่าบริษัท

เมื่อไหร่ควรเปลี่ยนเป็นบริษัท?

• รายได้รวม เกิน 1.5-2 ล้านบาท/ปี
• ต้องการแยกทรัพย์สินส่วนตัว-กิจการ
• ต้องการความน่าเชื่อถือมากขึ้น
• มีแผนขยายธุรกิจ ขอกู้ หรือหาผู้ร่วมลงทุน

สรุป

ห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคล ต่างกันที่วัตถุประสงค์แบ่งกำไร แต่เสียภาษีเหมือนกัน เหมาะกับธุรกิจขนาดเล็กที่ยังไม่ต้องการจดบริษัทค่ะ

ติดต่อ Dework Accounting เพื่อรับคำปรึกษาด้านบัญชีและภาษี